﻿MAGA A THENDELANO A THENDELO YA TSHIPENTHSELA YA U MAITELE A U FARELWA LUFHANGA NGA PHURESIDENNDE KHA VHA.WE
﻿HUNE ha vha na vhathu vhane vha farelwa milandu ine vha fulufhela uri yo itiswa nga ndivho dza zwa po.otiki;
﻿NA HUNE phan.a ha musi hu tshi shuma Mulayotewa muswa, nga murahu ha vha na milayo ya u hangwela na u tsireledzwa i tshi thoma u dzheniswa na u shumiswa kha u bvisa vhatshinyi (vhane hu.we vha vha vhadzulapo) vhane vha vha vhu.ifhinduleli ha lushaka na/kana u phumula milandu ya vhathu vhe vha tshinya phan.a ha 1994 zwi tshi bva kha dzikhakhathi dza kale, [hu na ndivho dza zwa po.otiki] kha rekhodo dzavho dza vhugevhenga, zwipi.a zwenezwo zwa mulayo, ine ya vha Mulayo wa u Tsireledza (Mulayo wa vhu 35 wa 1990), Mulayo wo tevhelaho wa U Tsireledza (Mulayo wa vhu 15 wa 1992) na Mulayo wa U .u.uwedza Vhuthihi na U Farana, wa 1995 (Mulayo wa vhu 34 wa 1995)("Mulayo wa TRC"), yo fhelelwa nga tshifhinga nahone i nga si tsha shumiswa kha zwa zwino.
﻿NA HUNE phuresidennde a shumisa dzi.we mbetshelo dza muvhuso dzo teaho, a sa wane maga ane a khou shuma ane a nga shumiswa kha u shumana na mafhungo a re zwan.ani zwavho zwino;
﻿NA HUNE Khethekanyo ya 84 (j) ya Mulayotewa wa Riphabu.iki ya Afrika Tshipembe, wa 1996 (Mulayo wa vhu 108 wa 1996) sa zwo khwiniswaho wa amba uri Phuresidennde u na "vhu.ifhinduleli ha u farela lufhanga kana u vhofholola vhatshinyi na u badela nda.iso, zwigwevho kana dzifaini".
﻿NA HUNE Phuresidennde a amba uri hu vhe na u vhofhololwa u itela u fhedza mafhungo ha vhathu vhenevho vho valelwaho milandu ye vha ita vha tshi khou ita zwa po.otiki.
﻿ZWINO NGA N.HANI HA ZWENEZWO:
﻿HO THOMIWA TSHIGWADA TSHA THEMENDELO (RG)
﻿Kha dzulo .a u thoma .a Tshigwada tsha Themendelo, mira.o i fanela u nanga mudzulatshidulo vhukati hayo ane a .o ranga phan.a mi.angano ya Tshigwada tsha Themendelo.
﻿MISHUMO YA TSHIGWADA TSHA THEMENDELO
﻿U .anganedza khumbelo dzo.he dza u humbela pfarelo dzo no .oliwaho dzine dza bva kha muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Mulayotewa (DOJ&CD).
﻿U vhona uri khumbelo i.we na i.we ya u humbela pfarelo dzo .adziwa nga n.ila yo teaho.
﻿U humbula nga ha khumbelo i.we na i.we ya pfarelo tsha isa themendelo kha Phuresidennde.
﻿RG tshi fanela u sika milayo ma mashumele atsho tshone tshi.e a u sedzulusa khumbelo dzo.he dza pfarelo u itela u themendela khumbelo i.we na i.we kha Phuresidennde.
﻿THUSO YA ZWA VHUTSHIMBIDZI YA RG
﻿MADZULO A TSHIGWADA TSHA THEMENDELO
﻿Madzulo a RG a fanela u farelwa Kapa kana hu.we fhethu hune ha nga nangiwa nga RG yo thoma ya kwamana na DOJ&CD.
﻿ZWA GWAMA
﻿TSHIFHINGA TSHA TSHIGWADA TSHA THEMENDELO
﻿RG tshi .o shuma u bva datumu ine tsha dzula dzulo .a u thoma u swikela datumu ine tsha fhedza mushumo watsho, datumu dzo.he dzi a katela, datumu ya u fhedzisela a yo ngo fanela u vha ho no fhira dzi 30 Khubvumedzi 2008.
﻿NDI VHO NNYI VHA NE VHA SWIKELELA .HO.EA DZA U FARELWA
﻿Vhathu vhe vha vha vho fariwa na u gwevhiwa fhedzi u ita vhutshinyi vhune ha humbulelwa uri ho itiswa nga zwa po.otiki phan.a ha 16 Phando, 1999, na
﻿Vhane vha fusha maitele na matshimbidzele o sumbedzwaho kha fomo ya khumbelo, vha nga ita khumbelo dza pfarelo kha Phuresidennde nga n.ila yo randelwaho.
﻿Muthu a ga fusha .ho.ea ya u farelwa fhedzi arali -
﻿A tshi khou shumela tshigwevho tsha dzhele zwa zwino;
﻿ii o vha o gwevhelwa dzhele kana faini ya mulandu we wa itiswa nga, zwiito kana u sa ita zwithu zwe zwa vha zwi zwa po.otiki kha khakhathi dza tshifhinga tsho fhiraho;
﻿Mulandu une wa khou ambiwa kha phara (a) wo vha wo itwa nga kana phan.a ha datumu ya u rwelwa .ari ha Phuresidennde nga dzi 16 Phando 1999, na uri khumbelo yawe ya u farelwa lufhanga ya vha yo rumelwa na affidavit yo randelwaho kana vhu.anzi nga muthu o .ewaho maan.a nga .ihoro .a po.otiki kana dzangano, tshiimiswa, tshigwada tsha vhalwelambofholowo kana mbumbano, hune ha khwa.hisedzwa uri zwiito kana u sa ita zwi.we zwithu he ha vhanga mulandu wonoyo, zwo itwa nga ndaela ya kana hu tshi khou tevhelwa ndaela, ngeletshedzo, pulane kana thandela, kana ho imelwa, kana nga thendelo, kana hu tshi khou tevhedzwa, u .u.uwedzwa kana u swikelela pho.isi, ndivho kana dzangalelo .a, .ihoro, dzangano, tshiimiswa, tshigwada tsha vhalwelambofholowo kana mbumbano ye muhumbeli a vha a mura.o, zhendedzi kana mutikedzi watsho.
﻿NDI VHO NNYI VHA SA FUSHI .HO.EA DZA U FARELWA LUFHANGA
﻿Muthu ha fushi .o.ea dza u farelwa lufhanga arali -
﻿O no vhuya a valelwa nga milandu i tshimbilelanaho:
﻿zwiito zwa zwa vhudzekani;
﻿ii zwiito zwa khakhathi dza mu.ani, iii vhukhakhi vhune ha ambiwa kha khethekanyo ya 13 ya Mulayo wa Zwidzidzivhadzi na u Tshimbidza Zwidzidzivhadzi, wa 1992 Mulayo wa vhu 140 wa 1992, une wa amba nga ha u maga na u .isedza zwithu zwo tou dzudzanyiwaho, u shumisa na u wanala u na zwidzidzivhadzi na u rengisa zwidzidzivhadzi;
﻿o no itaho khumbelo kha Komiti ya Pfarelo yo thomiwaho nga Mulayo wa TRC khumbelo yawe ya pfarelo ya haniwa; na
﻿A SONGO tevhedza .ho.ea dzo.he dzo randelwaho nga kana phan.a ha "tshikala tsho vuleaho tsha u humbela pfarelo" tsha mi.wedzi miraru tsho no fhira.
﻿U ITA KHUMBELO
﻿Ndi Khumbelo dzo .adziwaho zwavhu.i nga vhu.alo nga n.ila yo randelwaho, hu tshi katelwa na fomo yo randelwaho yo tou olelwaho zwenezwo zwa khumbelo ya u vhofhololwa ha tshipentshela, nga tshifhinga tsha "tshikhala tsho vuleaho tsha khumbelo", dzine dza .o .anganedzwa.
﻿Ndi khumbelo yo rumelwaho nga muthu zwawe fhedzi sa zwo randelwaho ya rumelwa kha DOJ&CD.
﻿vhona uri khumbelo yo .azwa nga n.ila yo teaho;
﻿Themendelo dzine dza itwa malugana na khumbelo dza pfarelo dzi fanela u rumelwa kha Phuresidennde.
﻿Themendelo nga RG dzi fanela u vha dzi dza khumbelo ya pfarelo nga nthihi nga nthihi.
﻿Themendelo dzine dza itwa nga RG malugana na p0farelo dzi fanela u sumbedza vhunzhi na vhu.uku ha mihumbulo ya mira.o malugana na khumbelo, arali dzi hone.
﻿Musi Phuresidennde o no sedza themendelo dza RG, u na maan.a a u hana khumbelo ya pfarelo.
﻿A huna muthu a re na pfanelo ya u farelwa nga Phuresidennde.
﻿U farelwa ha muthu mu.we na mu.we hu .o ita uri hu vhe na u thuthiwa ha mulandu kana rekhodo ya vhugevhenga ya mulandu wonoyo we a farelwa lufhanga.
﻿Mbudziso:
